10 lutego br. odbyły się we Wrocławiu uroczystości upamiętniające ofiary sowieckich represji oraz bohaterstwo obywateli II Rzeczypospolitej Polskiej, którzy na Wschodzie doświadczyli prześladowań, deportacji i śmierci w wyniku działań totalitarnego reżimu.

Data ta nawiązuje do pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb Związku Radzieckiego w 1940 roku, która zapoczątkowała cztery wielkie fale wywózek obejmujące ponad 350 tysięcy osób – żołnierzy, funkcjonariuszy Policji Państwowej i Straży Granicznej, urzędników, leśników, przedstawicieli inteligencji oraz ich rodziny. W 1941 roku represje te objęły również inne narody Europy Środkowo-Wschodniej, w tym mieszkańców państw bałtyckich, Ukrainy i Białorusi.

Pamięć o tych wydarzeniach stanowi istotny element narodowej tożsamości oraz zobowiązanie do przekazywania prawdy historycznej kolejnym pokoleniom – o czym mówił Ryszard Janosz, prezes Oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu, podkreślając że na Syberię według różnych szacunków zesłano około półtora miliona Polaków.

Miejscem obchodów był pomnik Zesłańcom Sybiru we Wrocławiu, na skwerze Sybiraków przy placu Strzeleckim – przestrzeń pamięci utworzona z inicjatywy samych Świadków Historii i środowisk sybirackich. Od ponad dwudziestu lat miejsce to pełni szczególną rolę w lokalnej tradycji upamiętnień, będąc symbolicznym „wrocławskim Westerplatte” – znakiem pamięci o wojskowych i cywilnych ofiarach sowieckich deportacji.

Zgodnie z wolą Sybiraków tegoroczne uroczystości odbyły się w formule skromnej, bez honorowej asysty wojskowej, ale z udziałem pocztów sztandarowych, przedstawicieli władz państwowych i samorządowych oraz środowisk pielęgnujących pamięć historyczną i tożsamość narodową.

jw

foto Janusz Wolniak